Historia
Od café cantante po scenę teatralną
Jak flamenco przeszło od rodzin Gitano do sewilskich kawiarni, potem na sceny teatralne i listę UNESCO — oraz gdzie w tej historii mieści się spektakl przy Calle Cuna.
Zarezerwuj swój pokaz flamenco ↗Spotkania rodzinne przede wszystkim
Flamenco rozwinęło się w społecznościach Gitano, czyli Romów, w Andaluzji, obecne było także w Estremadurze i Murcji. Wikipedia umiejscawia jego powstanie w późnym XVIII wieku w miasteczkach Dolnej Andaluzji, a Jerez de la Frontera pojawia się w najwcześniejszych źródłach pisanych. Rodziny Gitano odegrały kluczową rolę w jego tworzeniu, a później w uczynieniu z niego zawodu. Jego pierwszymi scenami były często patia, rodzinne przyjęcia i fiesty, a nie teatry.
Dziedzińce przed sceną
Same materiały teatru podkreślają, że znaczna część historii flamenco została zapisana w skromnych miejscach: na sąsiedzkich dziedzińcach Sewilli, gdzie rodziny żyły wokół wspólnego patio, a sztuki uczono się przez słuchanie, obserwowanie i wspólne uczestnictwo — bez podręczników i bez akademii. Opisują drogę od dziedzińca do café cantante, następnie do tablao i wreszcie do teatrów poświęconych tej sztuce. Fotografia w praktycznym przewodniku przedstawia café cantante z około 1888 roku — ów środkowy etap.
Skąd pochodzi to słowo
Wikipedia zauważa, że flamenco było historycznie określeniem hiszpańskich Romów, a dopiero później zaczęło nazywać muzykę. Kilka teorii rywalizuje ze sobą o pochodzenie tego słowa i żadna nie jest mocno ugruntowana. Wikipedia wiąże także migracje Romów z wpływami północnoindyjskimi i twierdzi, że arabsko-andaluzyjskie dziedzictwo muzyczne ukształtowało ten gatunek, a kastaniety i tamburyny mają prawdopodobnie pochodzić z okresu Al-Andalus. Krótko mówiąc, ta sztuka to spotkanie tradycji, a nie pojedyncze dziedzictwo.
Kawiarnie śpiewacze
W drugiej połowie XIX wieku lokale zwane cafés cantantes postawiły flamenco przed płacącą publicznością. Wikipedia datuje pierwszą kawiarnię śpiewaczą w Sewilli na 1881 rok i podaje, że sale te były konkurencyjnym środowiskiem, które pomogło profesjonalnym śpiewakom się rozwijać i ustandaryzowało repertuar. Silverio Franconetti, śpiewak z Sewilli, jest uznawany za tego, który podniósł rangę kawiarni, prezentując poważnych artystów i nie dopuszczając występów niezwiązanych z tą sztuką.
Teatry i areny byków
W latach 1920–1955, w okresie, który Wikipedia nazywa epoką opery flamenco, widowiska przeniosły się do teatrów i na areny byków. W 1922 roku Concurso de Cante Jondo w Granadzie, zorganizowany przez Manuela de Fallę i Federico Garcíę Lorcę, miał na celu zachowanie starszych, czystszych form. Za reżimu Franco flamenco stało się symbolem narodowym, a później pojawili się śpiewacy protestu. Od lat 70. fuzja i nowe flamenco otworzyły kolejne kierunki.
Uznanie i Bienal
Sewilla gości Bienal de Flamenco, międzynarodowy festiwal odbywający się raz na dwa lata, po raz pierwszy zorganizowany w 1980 roku i opisany przez Wikipedię jako najstarszy i najważniejszy tego rodzaju w Hiszpanii. W 2010 roku UNESCO wpisało flamenco na Reprezentatywną Listę Niematerialnego Dziedzictwa Kulturowego Ludzkości, wskazując Andaluzję jako jego serce. Te dwie daty — 1980 i 2010 — wyznaczają moment, w którym ta sztuka stała się festiwalem, a następnie światowym dziedzictwem. Według organizatorów edycja z 2018 roku trwała miesiąc i przyciągnęła około 42 000 osób na ponad 60 przedstawień.
Spektakl na Calle Cuna
Teatro Flamenco Sevilla mieści się w starym Teatro Quintero na Calle Cuna i codziennie wystawia godzinny spektakl „Pasión". Teatr organizuje także wydarzenia specjalne, niekiedy z udziałem gościnnych artystów. Nowoczesny spektakl jest krótszy i ściślej skomponowany niż wieczór w kawiarni, ale granica między nimi jest wyraźna: płatne miejsca, podwyższona scena i artyści, którzy opanowali rytm do perfekcji. Jeśli możesz, obserwuj nie tylko scenę, ale i salę: obsada, układ miejsc i cisza w pauzach to nowoczesna wersja kawiarni.
Źródła