Ιστορία
Από το café cantante στη σκηνή του θεάτρου
Πώς το flamenco πέρασε από τις οικογένειες Gitano στα καφέ της Σεβίλλης, μετά στα θέατρα και στη λίστα της UNESCO, και πού ταιριάζει μια παράσταση στην Calle Cuna σε αυτή την ιστορία.
Κλείστε την παράσταση φλαμένκο σας ↗Οι οικογενειακές συγκεντρώσεις πρώτα
Το φλαμένκο αναπτύχθηκε μέσα στις κοινότητες των Gitano, ή Ρομά, της Ανδαλουσίας, με παρουσία και στην Εξτρεμαδούρα και τη Μούρθια. Η Wikipedia τοποθετεί την εμφάνισή του στα τέλη του δέκατου όγδοου αιώνα σε πόλεις της Κάτω Ανδαλουσίας, με το Jerez de la Frontera να αναφέρεται σε πρώιμες γραπτές πηγές. Οι οικογένειες Gitano ήταν κεντρικές στη δημιουργία του και αργότερα στη μετατροπή του σε επάγγελμα. Πολλά από τα πρώτα του στάδια ήταν πατιό, οικογενειακές γιορτές και φεστιβάλ παρά θέατρα.
Οι αυλές μπροστά από τη σκηνή
Οι ίδιες οι σημειώσεις του θεάτρου τονίζουν ότι μεγάλο μέρος της ιστορίας του φλαμένκο γράφτηκε σε ταπεινά μέρη: στις αυλές των γειτόνων της Σεβίλλης, όπου οι οικογένειες ζούσαν γύρω από έναν κοινόχρηστο πατιό και η τέχνη μαθαινόταν ακούγοντας, παρατηρώντας και συμμετέχοντας, χωρίς εγχειρίδια και χωρίς ακαδημίες. Περιγράφουν μια διαδρομή από την αυλή στο café cantante, έπειτα στο tablao και τέλος σε θέατρα αφιερωμένα στην τέχνη. Η φωτογραφία στον πρακτικό οδηγό δείχνει ένα café cantante του 1888 περίπου, το ενδιάμεσο στάδιο.
Από πού προέρχεται η λέξη
Η Wikipedia σημειώνει ότι το flamenco ήταν ιστορικά μια λέξη για τους Ρομά της Ισπανίας και μόνο αργότερα κατέληξε να ονομάζει τη μουσική. Πολλές θεωρίες ανταγωνίζονται για την προέλευση της λέξης και καμία δεν είναι σταθερά τεκμηριωμένη. Η Wikipedia συνδέει επίσης τις μεταναστεύσεις των Ρομά με επιρροές από τη Βόρεια Ινδία και αναφέρει ότι η αραβο-ανδαλουσιανή μουσική κληρονομιά διαμόρφωσε το είδος, με τις καστανιέτες και τα ντέφια να πιστεύεται ότι χρονολογούνται από την περίοδο της Αλ-Άνταλους. Εν ολίγοις, η τέχνη αυτή είναι μια συνάντηση παραδόσεων, όχι μια ενιαία κληρονομιά.
Τα cafés cantantes
Στο δεύτερο μισό του δέκατου ένατου αιώνα, χώροι που ονομάζονταν cafés cantantes έφεραν το φλαμένκο μπροστά σε κοινό που πλήρωνε. Η Wikipedia χρονολογεί το πρώτο καφέ τραγουδιστών στη Σεβίλλη το 1881 και αναφέρει ότι αυτοί οι χώροι ήταν ένα ανταγωνιστικό περιβάλλον που βοήθησε τους επαγγελματίες τραγουδιστές να εξελιχθούν και τυποποίησε το ρεπερτόριο. Ο Silverio Franconetti, ένας τραγουδιστής από τη Σεβίλλη, πιστώνεται ότι ανέβασε το κύρος των καφέ, παρουσιάζοντας σοβαρούς καλλιτέχνες και κρατώντας έξω άσχετες παραστάσεις.
Θέατρα και αρένες ταυρομαχιών
Μεταξύ 1920 και 1955, μια περίοδος που η Wikipedia αποκαλεί εποχή της όπερας φλαμένκο, οι παραστάσεις μεταφέρθηκαν σε θέατρα και ταυρομαχικές αρένες. Το 1922, το Concurso de Cante Jondo στη Γρανάδα, οργανωμένο από τον Manuel de Falla και τον Federico García Lorca, προσπάθησε να διατηρήσει τις παλαιότερες, πιο αυθεντικές μορφές. Επί καθεστώτος Franco, το φλαμένκο έγινε εθνικό σύμβολο, και αργότερα αναδείχθηκαν τραγουδιστές διαμαρτυρίας. Από τη δεκαετία του 1970, η fusion και το nuevo flamenco άνοιξαν περαιτέρω κατευθύνσεις.
Αναγνώριση και η Μπιενάλε
Η Σεβίλλη φιλοξενεί τη Bienal de Flamenco, έναν διεθνή φεστιβάλ που διοργανώνεται κάθε δύο χρόνια, παρουσιάστηκε για πρώτη φορά το 1980 και περιγράφεται από τη Wikipedia ως το παλαιότερο και πιο σημαντικό του είδους του στην Ισπανία. Το 2010 η UNESCO ενέγραψε το flamenco στον Αντιπροσωπευτικό Κατάλογο της Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς της Ανθρωπότητας, ορίζοντας την Ανδαλουσία ως καρδιά του. Αυτές οι δύο χρονολογίες, 1980 και 2010, σηματοδοτούν πότε η τέχνη έγινε φεστιβάλ και στη συνέχεια παγκόσμια κληρονομιά. Η διοργάνωση του 2018 διήρκεσε ένα μήνα και προσέλκυσε περίπου 42.000 άτομα σε περισσότερες από 60 παραστάσεις, σύμφωνα με τους διοργανωτές.
Μια παράσταση στην Calle Cuna
Το Teatro Flamenco Sevilla στεγάζεται στο παλιό Teatro Quintero στην Calle Cuna και παρουσιάζει καθημερινά μια παράσταση διάρκειας μίας ώρας, την Pasión. Το θέατρο φιλοξενεί επίσης ειδικές εκδηλώσεις, ορισμένες φορές με προσκεκλημένους καλλιτέχνες. Μια σύγχρονη παράσταση είναι συντομότερη και πιο αυστηρά δομημένη από μια βραδιά σε καφέ, αλλά η διαχωριστική γραμμή είναι σαφής: πληρωμένες θέσεις, ανυψωμένη σκηνή και καλλιτέχνες που έχουν μάθει τον ρυθμό. Αν μπορείτε, παρατηρήστε την αίθουσα όσο και τη σκηνή: το καστ, οι θέσεις και η σιωπή στις παύσεις είναι η σύγχρονη εκδοχή του καφέ.
Πηγές